Εποχή αναζήτησης....(;)

"Στη διαμόρφωση της κοινωνικής δομής ο καπιταλισμός ως τρόπος παραγωγής έχει κρίσιμη σημασία. Διαίωνίζει την κοινωνική διαίρεση ανάμεσα σε μια σχετικά ολιγάριθμη άρχουσα τάξη και τη μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού. Αυτή η διαίρεση υπήρχε και στους προκαπιταλιστικούς τρόπους παραγωγής, αλλά ο καπιταλισμός όχι μόνο δεν τους εξάλειψε, αλλά τη διαιωνίζει με τους δικούς του ιδιαίτερους τρόπους. Σ΄αυτό δεν αντιφάσκει ο βαθμός κοινωνικής ανόδου που διακρίνει τον καπιταλισμό από προγενέστερους τρόπους παραγωγής. 'Οπως θα υποστηριχθεί αργότερα, η πρόσβαση μελών των υποταγμένων τάξεων σε θέσεις εξουσίας δεν αλλάζει το γεγονός της κυριαρχίας: αλλάζει μόνο το προσωπικό της εξουσίας.

Στα ανώτερα επίπεδα της κοινωνικής πυραμίδας βρίσκεται το τμήμα εκείνο της άρχουσας τάξης που, για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο του Ράιτ Μίλς (Wright Mills), συνιστά την ελίττης εξουσίας. Είναι οι άνθρωποι που κατέχουν ή ελέγχουν τα "στρατηγικά ύψη" της οικονομίας, που ελέγχουν τον κεντρικό κρατικό μηχανισμό, που κατέχουν και ελέγχουν τα κύρια μέσα επικοινωνιών στον ιδιωτικό τομέα ή ελέγχουν τα μέσα επικοινωνίας του δημοσίου. Η ελίτ εξουσίας, για να το πούμε έτσι, αποτελεί την "πρωτοπορία" της άρχουσας τάξης, τα μέλη της στρατολογούνται απ΄αυτή και σε σ΄αυτή επιστρέφουν όταν παραιτηθούν ή αποχωρήσουν.

Το (μεγαλύτερο) μέρος της άρχουσας τάξης, το οποίο δεν ανήκει στην ελίτ εξουσίας, σχηματίζει την επιχειρηματική ή επαγγελματική αστική τάξη που, αν και είναι λιγότερο ισχυρή από την ελίτ εξουσίας, έχει μεγάλη δύναμη και επιρροή. Μπορεί με βεβαιότητα να ειπωθεί όι σε όλες τις κοινωνίες υπάρχει κάτι όπως η ελίτ εξουσίας. Αλλά το σημείο πάνω στο οποίο θα επιχειρηματολογλησουμε διά μακρού στα επόμενα κεφάλαια είναι οτι η ελίτ εξουσίας στον καπιταλισμό είναι σε αξιοσημείωτο βαθμό αυτονομημένη από πραγματικό δημοκρατικό έλεγχο. Συνιστά έτσι μια ολιγαρχία, που μόνο μερικώς περιορίζεται από τις δημοκρατικές μορφές.

Θα πρέπει να ειπωθεί από τώρα πως ούτε η ελίτ εξουσίας ούτε και η υπόλοιπη άρχουσα τάξη αποτελεί μια ενιαία συνεντική τάξη από οικονομική, κοινωνική, πολιτική ή πολιτιστική άποψη. Όπως και σε κάθε άλλη τάξη, αναρίθμητες διαιρέσεις υπάρχουν στο εσωτερικό της και συχνά πάνω σε θέματα μεγάλης σημασίας. Παρ΄όλα αυτά, σε ομαλές συνθήκες, αυτό που χωρίζει την άρχουσα τάξη είναι ίγότερο σπουδαίο από αυτό που την ενώνει, δηλαδή η αποφασιστηκότητα των περισσοτέρων μελών της να διατηρηθεί και να ισχυροποιηθεί η υπάρχουσα τάξη πραγμάτων, στο όνομα του εθνικού συμφέροντος, της ελευθερίας, της δημοκρατίας ή οτιδήποτε άλλου μπορεί να χρησιμευσει σε κάθε δεδομένη στιγμή ως μέσο νομιμοποίησης. Αυτές οι έννοιες νομιμοποίησης δεν είναι απλώς χειραγωγικά τεχνήματα. Αντίθετα, η πίστη τους σ΄αυτά είναι βαθιά, εξυπηρετώντας επίσης τον αποφασιστικό ρόλο της νομιμοποίησης. Η αυτοδικαίωση είναι ουσιώδες συστατικό της άσκησης της εξουσίας και είναι αρκούντως συμβατή με τη συνηθισμένη χειραγώγηση της κοινής γνώμης, με τη διαστροφή της αλήθειας και την κατάχρηση της εξουσίας. Στην πραγματικότητα πρόκειται για την πεποίθηση ότι κατακριτέα μέσα μπορεί να εξυπηρετούν ανωτερους σκοπούς και αυτό δικαιολογεί την χρησιμοποίησή τους.....

.....Η σχέσα ανάμεσα σε όσους κατέχουν την εξουσία των επιχειρήσεων και σε εκείνους που κατέχουν την κρατική εξουσία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Αυτή η σχέση δεν είναι διόλου αδιατάρρακτη και αρμονική. Όμως , παρά τις πολλές διαφορές και διαφωνίες, οι δύο πλευρές εμπλέκονται σε μια σταθερή συνεργασία. "



"Ο ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΠΟΧΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ, Ralph Milliband 1994"

Η Μυστική Γνώση..

..αφιερωμένη σε όλους όσους αιφνιδιάστηκαν από την "Εξωγήινη Ελληνική Κρίση".

Σε εκείνους τους οποίους δεν ήξεραν πρίν από λίγους μήνες ότι το "πλοίο κατευθύνεται σε παγόβουνο" και τώρα με αυταπάρνηση και γενναιότητα "αρπάζουν το πηδάλιο" .

Σε εκείνους τους οποίους δεν ήξεραν πρίν από λίγους μήνες ότι το "πλοίο κατευθύνεται σε παγόβουνο" και έτσι ξαφνικά παράτησαν το πηδάλιο και βούτηξαν στη θάλασσα.

Σε εκείνους που απλά παρακολουθούν εδώ και χρόνια το πλοίο να "πηγαινοέρχεται" και καμιά φορά "χτυπάνε στη πλάτη" τους καταιδρωμένους και μουτζούριδες στο μηχανοστάσιο, πριν αράξουν στα εστιατόρια του πλοίου με τους καπετάνιους για....μάσες.

Αφιερωμένη στους μουτζούριδες και καταιδρωμένους στο μηχανοστάσιο, σε αυτούς που ο ένας προσπαθεί να "χώσει" τον άλλον για να καταφέρει ο ίδιος να αράξει στη...γέφυρα...σαν καπετάνιος...

ΑΘΗΝΑ 2005

Να Έχεις ή να Είσαι;

"Το γεγονός ότι ο κόσμος θεωρεί τις στολές και τους τίτλους πραγματικά στοιχεία της ικανότητας, δεν είναι κάτι που συμβαίνει από μόνο του. Όσοι κατέχουν αυτά τα σύμβολα εξουσίας, και όσοι επωφελούνται από αυτή την κατάσταση, πρέπει να αμβλύνουν την πραγματική, δηλαδή την κριτική σκέψη των ανθρώπων που καταπιέζουν και να τους κάνουν να πιστέψουν αυτό το παραμύθι. Όποιος έχει σκεφτεί το ζήτημα, ξέρει καλά τι μηχανεύεται η προπαγάνδα, ποιες είναι οι μέθοδοι που καταστρέφουν τη κρίση, πώς το μυαλό αποκοιμίζεται με κοινοτυπίες, πώς οι άνθρωποι γίνονται κουτοί γιατί εξαρτιόνται από άλλους και δεν πιστεύουν πια ούτε στα μάτια τους ούτε στη κρίση τους. Είναι τυφλοί μπροστά στη πραγματικότητα, γιατί πιστεύουν στα παραμύθια."

Εριχ Φρομ

(Να έχεις ή να Είσαι;)

βλέπε επίσης: http://eleftheriahtipota.blogspot.com

Μεταξύ σοβαρού και αστείου....

Οπισθόφυλλο

"Ο Αντουάν υποφέρει από την υπερβολική του ευφυΐα και γι΄αυτό κάνει ότι μπορεί για να εξουδετερώσει το μυαλό του. Αφού αποτυγχάνει να γίνει αλκοολικός -μια προσπάθεια που περιγράφεται με πραγματικά ξεκαρδιστικό τρόπο- όπως και αυτόχειρας, βρίσκει τελικά μια αποτελεσματική μέθοδο για να γίνει κρετίνος" "Σε τελική ανάλυση, αυτό το βιβλίο δεν έχει παρά ένα μόνο ελάττωμα: τον τίτλο του, Πως έγινα βλάκας, που συνιστά μια απατηλή διαφήμιση, αφού το κλείνουμε νιώθοντας πολύ λιγότερο βλάκες από πριν."

Φρεντερίκ Μπεγκμπεντέ

Αποσπάσματα:

"Η περιέργεια, η επιθυμία να θέλεις να κατανοήσεις τη φύση και τους ανθρώπους, να ανακαλύψεις τις τέχνες, όλα αυτά θα έπρεπε να αποτελούν τη φυσική κλίση κάθε πνεύματος. Αν αυτό όμως γινόταν, έτσι καθώς έχει οργανωθεί στις μέρες μας η εργασία, ο κόσμος θα σταματούσε να γυρίζει, απλώς επειδή κάτι τέτοιο απαιτεί χρόνο και αναπτύσσει το κριτικό πνεύμα. Κανείς δεν θα εργαζόταν πια...

Με κατατρέχει η κατάρα της λογικής. Είμαι φτωχός άγαμος και απογοητευμένος. Μήνες τώρα αναλογίζομαι την ασθένεια που με κάνει να σκέφτομαι υπερβολικά και έχω συμπεράνει με βεβαιότητα πως υπάρχει μια άμεση σχέση ανάμεσα στη δυστυχία μου και την ακράτεια της λογικής μου. Το να σκέφτομαι και να προσπαθώ να καταλάβω δεν μου απέφερε ποτέ τίποτα, αλλά αντιθέτως στρεφόταν πάντα εναντίον μου....

Το να προσπαθεί κανείς να καταλάβει, είναι κοινωνική αυτοκτονία, αυτό σημαίνει πως δεν μπορείς πια να γευτείς τη ζωή χωρίς να νιώσεις, άθελά σου, τόσο σαν αρπακτικό όσο και σαν ανατόμος που διαμελίζει το αντικείμενο της μελέτης του.."

Η κατάρρευση....

..Στη δημοκρατία "δεν υπάρχουν αδιέξοδα", όταν με την προσφυγή στις εκλογές οι πολίτες κρίνουν και αξιολογούν την επιτυχία ή την αποτυχία, την ικανότητα ή την ανικανότητα, και υπεύθυνα επιβραβεύουν ή τιμωρούν. Δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία όταν πουθενά στον δημόσιο βίο δεν λειτουργεί κρίση και αξιολόγηση. Είναι φενάκη η δημοκρατία όταν η αξιοκρατία έχει απαλειφθεί και η διάκριση ποιοτήτων δεν λογαριάζεται ούτε για τη συγκρότηση του υπουργικού συμβουλίου ούτε για τη στελέχωση βρεφονηπιακού σταθμού της γειτονιάς. Πουθενά.

Είναι πλασματικό το κοινοβούλιο όταν το απαρτίζουν όχι εκπρόσωποι του λαϊκού σώματος, υπηρέτες της εντολής του, αλλά επαγγελματίες θεσμοθετημένης ιδιοτέλειας: Καριερίστες του συνδικαλισμού και των κομματικών νεολαίων, προνομιούχοι της περιστασιακής δημοσιότητας (ηθοποιοί των σήριαλ, επιδέξιοι παίκτες ή προπονητές λαοφιλών αθλητικών θεαμάτων, εκφωνητές ραδιοφώνου και παρουσιαστές τηλεοπτικών εκπομπών, φιγουράτοι δημοσιογράφοι). Κυρίως (σε εξευτελιστικό του πολιτικού βίου ποσοστό) γόνοι προγενέστερων νομέων της εξουσίας, που εισέρχονται στη Βουλή, σαν σε κληροδοτούμενο φέουδο, ακόμα και όταν είναι κραυγαλέα ατάλαντοι.

Σε τέτοιου είδους "δημοκρατίες" όχι απλώς υπάρχουν αδιέξοδα, αλλά οι ίδιες είναι τυπικά συμπτώματα κοινωνικής αποδιοργάνωσης , χαρακτηριστικά δείγματα κατάρρευσης του πολιτικού συστήματος. Και όταν η κατάρρευση έχει συντελεστεί μοιάζει παιδαριωδία ή κρετινισμός το πρόσχημα της προσφυγής στις εκλογές δήθεν για να επιβεβαιωθεί ότι "η δημοκρατία δεν γνωρίζει αδιέξοδα"!

ΜΕΤΑΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

"Κάτω από την επίδραση των Η.Π.Α., και πάλι, έχει επικρατήσει η τάση να ορίζουμε τη δημοκρατία ως φιλελεύθερη δημοκρατία.Η φιλελεύθερη δημοκρατία, όμως, είναι ένα ιστορικά ιδιαίτερο, ενδεχομενικό μόρφωμα, κι όχι το απόλυτο κανονιστικό ιδεώδες.

Η εν λόγω μορφή προβάλλει ως κύρια εκφραση μαζικής συμμετοχής την άσκηση των εκλογικών μας δικαιωμάτων, αφήνει ένα μεγάλο πεδίο δράσης στα οργανωμένα συμφέροντα (λόμπι), κυρίως των επιχειρήσεων, και προτείνει μια πολιτειακή δομή που περιορίζει τις παρεμβάσεις στην καπιταλιστική οικονομία.

Το συγκεκριμένο πρότυπο δεν ενδιαφέρεται για την πλατιά συμμετοχή των πολιτών ούτε και για το ρόλο των οργανώσεων πέρα από τις επιχειρήσεις.

Όσοι συμβιβάζονται με τις χαμηλές προσδοκίες της φιλελεύθερης δημοκρατίας θα βλέπουν συγκαταβατικά και την ανάδυση της μορφής που αποκαλώ μεταδημοκρατία. Στο πρότυπο αυτό, μολονότι διεξάγονται εκλογές και οι κυβερνήσεις μπορούν να αλλάξουν , ο προεκλογικός αγώνας είναι ένα πλήρως ελεγχόμενο θέαμα που ενορχηστρώνεται από ανταγωνιστικές ομάδες επαγγελματιών ειδικευμένων στις τεχνικές της πειθούς, και επικεντρώνει στενά σε ένα μικρό φάσμα θεμάτων που επιλέγονται από συγκεκριμένες ομάδες.

Η πλειοψηφία των πολιτών κρατά μια παθητική, ήσυχη, ή και απαθή στάση, κι απλώς αντιδρά στα ερεθίσματα που άλλοι προκαλούν. Πίσω από το θέαμα του προεκλογικού παιχνιδιού, η πολιτική διαμορφώνεται ουσιαστικά στον ιδιωτικό χώρο, με διαπραγματεύσεις και συνδιαλλαγές ανάμεσα στις εκλεγμένες κυβερνήσεις και τα κυρίαρχα στρώματα που εκπροσωπούν σχεδόν αποκλειστικά τα συμφέροντα των επιχειρήσεων.

Το πρότυπο αυτό, όπως και το ιδεατό μοντέλο, είναι ασφαλώς μια θεωρητική υπερβολή. Πλήν όμως η σύγχρονη πολιτική εμφανίζει πράγματι αρκετά από τα στοιχεία που το χαρακτηρίζουν, και για το λόγο αυτόν αξίζει να διερευνήσουμε το πού τοποθετείται η πολιτική μας ζωή σε μια κλίμακα με το εν λόγω πρότυπο στο ένα άκρο και το ιδεατό πρότυπο δημοκρατίας στο άλλο. Ειδικότερα είναι σημαντικό να εντοπίσουμε την κατεύθυνση προς την οποία κινείται η σημερινή πολιτική .

Η θέση μου είναι ότι κινούμαστε όλο και περισσότερο προς την κατεύθυνση του μεταδημοκρατικού πόλου."........

ΜΕΤΑΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ - ΚΟΛΙΝ ΚΡΑΟΥΤΣ (σελ. 58)